Electro Motorcycles

Weblog over 100% elektrisch motorrijden

Welkom bij Electro Motorcycles

Het nieuwe motorrijden is begonnen: aandrijving door middel van elektromotoren. Sinds enkele jaren is de elektrische auto sterk in opkomst. Deze auto's worden meer en meer bereikbaarder mede dankzij de subsidiemaatregelen van de overheid. Omdat de fossiele brandstof zoals benzine, diesel of gas uitgeput raakt, is een overstap op duurzame energiebronnen noodzakelijk. Zonnepanelen en windmolens kunnen voor een deel dienen als alternatief. De elektriciteit kan direct aangewend worden voor het opladen van elektrische voertuigen. De elektromotor is bij uitstek geschikt voor aandrijving van motorfietsen. 


De overheid stimuleert duurzame mobiliteit. Daarom zijn ook elektrische motoren vrijgesteld van BPM en tot 2015 ook van wegenbelasting. Bovendien geldt tot en met 2014 een vrijstelling van de fiscale bijtelling voor het privégebruik van een elektrische 'motor van de zaak'. Anders dan benzine en diesel betaal je voor elektrische stroom geen accijns waardoor het voordelig 'tanken' is. Voor een volle lading van een elektrische motorfiets betaal je dan ongeveer € 1,20. De gemiddelde actieradius bedraagt  zo'n 100 kilometer.

Is het dan allemaal hosanna? Nee, er zijn ook enkele nadelen. Een ervan is de hoge aanschafprijs. Ook zijn de levensduur en vervangingskosten van de accu's vooraf niet bekend. Er zijn overigens wel fabrikanten zoals Brammo en Zero die 5 jaar garantie op de accu's geven, waardoor deze onzekerheid opgevangen wordt.

In dit weblog beschrijf ik mijn ervaringen over de Brammo Enertia Plus;  mijn eerste elektrische motorfiets. In januari 2014 maak ik een proefritje. De Enertia is eenvoudig te berijden en door de sensatie van het continu koppel is elke bocht een feest. Waarom gekozen voor een Brammo? De Brammo Enertia Plus is een betaalbare elektrische motorfiets en heeft een acceptabele actieradius. Bovendien is dit model voorzien van kwaliteitsonderdelen, zoals een Marzocchi voorvork, Hella koplamp, Avon banden en Brembo remmen.

De aankoop

De zoektocht naar een elektrische motor leidde naar een adres in Bad Rodach (Duitsland). Daar stond een Brammo Enertia Plus te koop met slechts 15 km op de teller, niet geregistreerd dus zonder Duits kenteken.  

Bad Rodach - Beieren

Op zondag 2 maart kon ik de motor afhalen in het noorden van Beieren. Een reis van uiteindelijk 1400 kilometer op en neer, dus de hele dag in de auto met aanhangenwagen erachter. Onder het mom van 'wat je ver haalt ...'
De staat van deze Brammo Enertia Plus was ook werkelijk als nieuw. Alle documentatie zat erbij, waaronder het 
Certificaat van Overeenstemming (CVO). Dit is het 'geboortebewijs' van de motor en noodzakelijk voor het aanvragen van een kenteken bij de RDW.

De verkoper, eigenaar van een motorhotel, was zelf ook motorliefhebber en organisator van motorreizen. HIj had de Brammo gekocht voor zijn vriendin, maar die zag het elektrisch rijden toch niet zo zitten. Voor hem was het dus een 'Fehlankauf' geweest.

Met een viertal spanbanden hadden we de Enertia goed gefixeerd. Een beetje in de voorvering getrokken om hobbels op te kunnen vangen. 's Ochtends waren we om 6 uur vertrokken en om half negen 's avond enigszins vermoeid weer terug in Heerenveen.   

De keuring 

De volgende dag, maandag 3 maart, kon ik terecht bij de RDW in Heerenveen voor de keuring en aanvraag van het NL kenteken. Dankzij het eendagkenteken mocht ik een ritje maken van huis naar het keuringsstation. En natuurlijk raakte ik 'verdwaald' en moest dus een eindje omrijden.... De prijsindicatie van de keuringskosten was € 134,20, maar uiteindelijk hoefde ik maar € 107,20 af te rekenen.

De keuring zelf was meer een formaliteit. De keurmeester had dit merk en model nog niet eerder gezien en wilde er graag stukje op rijden. Al met al was ik binnen een uur klaar en kon ik weer huiswaarts. Onderweg heb ik de topsnelheid getest en die hield inderdaad op bij 110 km/u. Je voelt dat het rijwielgedeelte een hogere snelheid aan zou kunnen, maar goed. 

Daarna duurde het een kleine week voordat de kentekencard toegezonden werd. Ik heb daarop gelijk de kentekenplaat besteld. Kosten daarvan waren € 18. Voor de WA-verzekering ben ik langs geweest bij het kantoor van de shirtsponsor van de plaatselijke eredivisionist. De jaarpremie komt uit op € 25, een fractie van de kosten van mijn seizoenkaart!

De eerste rit

De accu was nog voor 85% opgeladen met Duitse stroom. Oude stroom bleek achteraf. De eerste rit verliep aanvankelijk prima en overal waar ik even stil stond werd ik aangesproken. Vraag 1: Is dit een elektrische motorfiets? Vraag 2: Hoe ver kun je ermee rijden? Deze vragen worden iedere keer weer gesteld.

Op een gegeven moment had ik nog 39% lading en viel de motor plotseling uit. Toch wel een raar gevoel, als je dan net een stukje snelweg pakt en op de vluchtstrook belandt. Op het display verscheen de error  'Service required B40'. Contact uit en opnieuw gestart. Bij het optrekken merk ik een gemis aan trekkracht en met een gangetje van 40 km/u probeer ik thuis te komen. Onderweg naar huis viel ie nog twee keer stil en verscheen 'System fault B55'.

Ik heb contact opgenomen met Brammo Europe in Burgkirchen. Het probleem zou veroorzaakt kunnen zijn doordat de motor langere tijd niet volledig opgeladen en bereden was. Dat laatste klopte ook wel omdat er amper mee gereden was, in totaal maar 15 kilometer bij aankoop. Ook zou ik een firmware update moeten laten uitvoeren.  

De Enertia+ heeft bijna 5 dagen lang aan de stroom gestaan voordat er '100% Complete' op het display verscheen. In de eerste 6 uren was ie al wel tot 96% gekomen. Daarna vindt er vanaf 99% een zogenaamde "cell-balancing" plaats; het BMS (Battery Management System) zorgt voor een gelijkmatige verdeling van de voltage in de cellen. Dit proces heeft  dus dagen geduurd.

Voor de firmware update kon ik een week later terecht bij Electric Motorcycles Nederland in Eenrum. Mijn Enertia+ heb ik zelf naar Drachten gereden waar ik een afspraak met Marcel van EM Nederland had gemaakt. Hij heeft hem in zijn bus meegenomen naar Eenrum en ik kon op zijn demo Enertia+ terug naar Heerenveen. De firmware versie stond op v1.44 en is toen naar v2.06 geüpdate. De dag erop ben ik naar Eenrum gereden op de demo. Mocht ik onderweg stranden met een lege accu dan kon ik bellen met Marcel en zou hij mij ophalen. Dat bleek niet nodig, want na 70 km bereikte ik Eenrum met nog 16% aan accu-capaciteit over!

De terugreis binnendoor naar Heerenveen verliep zonder problemen. Thuis had ik zelfs nog 25% over, dus in praktijk is een actieradius van 100 kilometer mogelijk. Ook voor elektrisch rijden geldt dat dit afhankelijk is van je rijstijl. 

Aanpassingen

Om het gebruik van de Enertia+ te optimaliseren heb ik een aantal modificaties (mods) uitgevoerd. Ten eerste heb ik de grote metalen kentekenplaathouder verwijderd en een zelfdragende standaard kentekekenplaathouder gemonteerd met vermelding naar dit weblog aan de onderzijde. 

Daarnaast leek me het opladen nogal omslachtig; iedere keer moet je het zadel ontgrendelen om het netsnoer aan te sluiten. Ik heb voor thuis een extra netsnoer aangeschaft (Schuko naar C19). Van een ander 3-aderig snoer heb ik een korte verlengkabel van C19 naar C20 gemaakt en deze vanuit het aansluitpunt onder buddy naar buiten onder het achterlicht geleid. Om geen water of vuil in de C20 aansluiting te krijgen heb ik deze afgedicht met een flexibele pull tab cap van 34,9 mm. De originele laadkabel blijft onder de buddy voor als ik hem onderweg nodig mocht hebben.

Een andere modificatie is de verlichting. Op de knipperlichten na zijn alle lampen vervangen door ledverlichting. Het stroomverbruik is minder maar dit zorgt er niet voor dat je meer kilometers kunt rijden. Daarvoor is de besparing te klein, maar het staat wel cool. En daar komt bij dat de lichtopbrengst groter is, je bent dus beter zichtbaar in het verkeer.  

Hieronder een opsomming van de vervanging:

Kentekenplaatverlichting
festoon SMD led met 3 emitters
Rem- en achterlicht
2x BAY15D 7W (550lm 36x SMD)
Parkeer- of standlicht
BA9S 0.3W (90lm 7-LED)
Dim- en grootlicht
H6M 35W Bi-xenon HID Kit 

Shin Yo led-achterlicht helder

Het achterlicht is dezelfde als die van de Suzuki SV650 en TL1000 tot bouwjaar 2002. Ik heb van het merk Shin Yo (zie hierboven) een led-achterlicht met helderwit glas liggen en zal deze nog aansluiten en de lichtopbrengst ervan testen. Met Backlight spray Black van Motip zou ik er eventueel een smoke uitvoering van kunnen maken.

Voor de koeling tijdens het laden heeft Brammo gekozen voor twee ventilatoren van Delta Electronics, die een geluid, of beter gezegd, een lawaai produceren van maar liefst 65 dB bij 15000 tpm. Het vervelende is dat deze fans ook vollop blazen tijdens het laadproces tot ongeveer 80 - 85%. Ze hebben een afwijkende afmeting van 60 x 60 x 37 mm. Via een Brammo dealer in Oostenrijk hoorde ik dat je deze kon vervangen door twee stillere exemplaren met een hoogte van 25 mm in plaats van 37 mm. Op de pc-markt zijn diverse ventilatoren te vinden die minder lawaai maken maar even goed koelen. Zelf heb ik gekozen voor ventilatoren van het merk Papst, type vario 612 MI. Deze produceren slechts 16 dB bij 2400 tpm en maximaal 28 dB bij 4100 tpm (NTC sensor). Voor de bevestiging kon ik dezelfde boutjes (iets ingekort) en roosters gebruiken. 

Het 'modden' is een continue bezigheid. Ik probeer graag nieuwe zaken uit die tot verbetering kunnen leiden. Meer info is te vinden op het Engelstalige Brammo Owners Forum onder Roan's mods. 

Probleem met doorladen en testrit woon-werk


Na de firmware update constateerde ik een wat vreemde situatie. Ik had accu's geladen tot aan 100% en besloot het balancing proces enige tijd te gunnen. Tokkelen tussen 99 - 100% verwachtte ik. Maar dat liep gestaag terug tot een SOC (state of charge) van 80% gedurende een periode van 5 aaneengesloten dagen.
Ik heb de stekker er letterlijk uit getrokken en ben er maar weer mee gaan rijden. Forse snelheden over oa de A32 wilde wel helpen om de accu leeg te rijden. Met 14% capaciteit over heb ik hem weer  opgeladen. Ik heb dit gemeld bij Brammo Europe en de logfiles gemaild. Onder de buddy bevindt zich een kleine USB stick waarop data over het gebruik wordt vastgelegd. Een soort van zwarte doos op micro formaat. Brammo meldde terug dat de accu's toch in zeer goede staat zijn. Het teruglopen van de SOC zal worden gemeld bij Brammo USA.
Tot een zelfde conclusie kwam Electric Motorcycles Nederland; van disbalans in de accu's is nauwelijks sprake. EM heeft mijn motor op een avond opgehaald, in ruil voor de blauwe demo. Wat een service: Thumbs up! Marcel heeft nogmaals dezelfde firmware update uitgevoerd. Na twee dagen kon ik de Enertia's weer omruilen. Ik heb mijn Enertia+ weer aan het doorladen gezet en zal hem enkele dagen monitoren. Wordt vervolgd.

Daar waar de Enertia+ goed tot zijn recht komt, heb ik eindelijk in de praktijk gebracht.: woon-werkverkeer. Voor het eerst heb ik mijn Batavus stadsfiets thuisgelaten en ben ik elektrisch naar mijn werk gereden. Nu is er bij en om het gebouw geen 220V-aansluiting aanwezig en is ons kantoor gevestigd op de 2e verdieping. Horizontaal past de Enertia+ ook niet in de lift, dus heb ik vooraf aan de receptioniste in de centrale hal beneden gevraagd of ik hem binnen mocht opladen. Dat mocht!
Zonder verlengsnoer heb ik de Schuko-C19 kabel aangesloten op het stroompunt waar tijdens de donkere dagen de lampjes van de kerstboom op branden. Nu geeft mijn motor tijdens het laden ook heel mooi licht; parkeer-, kenteken-en achterlicht en display branden namelijk. En dat terwijl je hem niet eens hoeft op te tuigen! Jammer dat het nu zomer is.
 

Klapperende zijstandaard

Vanwege de stevige vering wil de jiffy / zijstandaard nogal eens klapperen bij het passeren van verkeersdrempels of het rijden door gaten. Dit irriteerde me en daarom werd het verhelpen hiervan mijn volgende mod. 

Mijn oplossing is het opvullen van de ruimte tussen de jiffy-sensoren met rubber en kunststof. Deze sensoren zorgen ervoor dat je niet kunt wegrijden met uitgeklapte zijstandaard; ook in het display staat de melding  "Kickstand down". Ik heb een binnenband van een fiets op maat geknipt en deze over de zijstandaard en om de sensor geschoven, opgevuld met een plastic balkje. Het afdekken van de sensor beïnvloedt de functionaliteit niet.

Het klapperende geluid werd ook versterkt door de twee veren. Om dit te voorkomen heb ik beide veren van een omhulsel voorzien. Om de buitenste veer zit nu een stuk van een transparante waterslang en de kleinere, binnenste veer is omhuld met dunne isolatie (buitenwand) van een coaxkabel.

 

Voor een slideshow van alle foto's klik hier

Brammo McMeet in Hoorn - Noord Holland

Heerenveen, zondagmorgen 13 juli. Ik ben om halfnegen vertrokken naar de Brammo McMeet in Hoorn en heb de kortste route naar Stavoren genomen.Toch nog een rit van 50 km. Het was bewolkt en de batterijen kregen het te verduren vanwege de stevige tegenwind, ondanks mijn race-houding (neus op het stuur) bij tijd en wijle. De acculading stond op 39% wanneer toen ik bij de haven arriveerde.

Met de veerboot 'Bep Glasius' voer ik naar Enkhuizen - Noord Holland. Er was nog genoeg tijd om een kaartje te kopen en om de vragen van nieuwsgierigen te beantwoorden. Ik hoorde zelfs Duitsers onder elkaar: "Schau mal!"
Op de veerboot bond ik het achterwiel vast aan de reling om het voorkomen dat de  Enertia+ ongewenst zou gaan rollen. Voor omvallen was ik niet bang, op de zijstander stond ie zo stabiel als een huis.Tijdens de reis van 80-90 minuten kon ik de accu's opladen en heb ik zo'n 30% toegevoegd aan de SOC.

Vanuit Enkhuizen kon ik mooi binnendoor naar Hoorn. Ik vond de Brammo Empulse van Mico bij het oplaadpunt aan het Pelmolenpad in het centrum van Hoorn, maar van Mico zelf geen spoor. Hij bleek in de bar van het hotel Petit Nord aan de koffie te zitten. Onder het genot van nog een bakkie maakte ik kennis met hem. Een die-hard electric fan, want met 50000 km afgelegd op een Vectrix scooter kan hem elektrische rij-ervaring niet ontzegd worden. De langverwachte overstap naar de Empulse is zeker een vooruitgang.

Nadat de Empulse volledig was opgeladen, zijn we samen naar de McDonalds gereden. Helaas moest CBke uit Antwerpen op zijn Enertia verstek laten gaan vanwege het slechte weer. We ontmoetten Frank bij het ​​oplaadpunt; opladen was voor hem niet nodig, hij zou de terugreis met gemak redden. Maar ik moest wel laden! Het gratis opladen had een beperking van 1 uur, maar de paal hield al na een minuut voor gezien.

Voor EV-rijden moet je inventief zijn, dus Mico vond al snel 220-230 volt stopcontact op het terras van de Mac. Frank haalde zijn 5 meter verlengkabel te voorschijn en ik kon laden op een parkeerplaats vlakbij!

Helaas moest ik Om 15.40 uur alweer koers zetten naar Enkhuizen. Ik had de veerboot te halen van 16.30 uur die me terug naar Stavoren zou varen. Wat een prachtig zomerweer die middag. Op de boot kon ik weer opladen onder herhaalde belangstelling van de kapitein en stuurman. 

De totale afgelegde reisafstand was ongeveer 200 km (bijna 50 km over het IJsselmeer). De wind in de rug zorgde voor een snelle en aangename rit terug naar huis. Ik had nog slechts 17% lading over aan het einde van de dag. 

Het was erg leuk om Brammo-rijders face-to-face te ontmoeten! Nuttige info en jarenlange ervaring op het gebied van (elektrisch) motorrijden werden gedeeld.

Absoluut voor herhaling vatbaar!. Tot meets! 

Recall tail assembly

In een week waarin ik de Enertia intensief gebruikte viel me een rammelend geluid aan de achterzijde op.
Het werd verooraakt door het los raken van  het achterste gedeelte van het zadel. Hieraan hangen achterlicht, kentekenplaat en richtingaanwijzers. Het blijkt dat deze constructie te zwak is; bij de Enertia+ van Frank zijn de boutjes afgebroken.

De Brammo Empulse van 2013 kende hetzelfde probleem. Hiervan zijn 605 stuks teruggeroepen voor een aanpassing. Ook voor de Enertia+ is er een vergelijkbare aanpassing en deze is inmiddels bij mijn motor uitgevoerd. Het geheel voelt nu degelijk en stevig aan. Het is niet te bedoeling om er druk op uit te oefenen getuige het gele waarschuwingstickertje. Ik was toch al niet van plan mijn schoonmoeder mee te nemen.